Waar is de kromming?

Het menselijk oog kan de kromming van de aarde alleen waarnemen als we ons op een aanzienlijke hoogte ten opzichte van het aardoppervlak bevinden; iets wat vandaag de dag nog steeds buiten het bereik van vele mensen ligt. Een zitje aan boord van een passagiersvliegtuig is de hoogste positie die realistisch gezien door de meeste mensen kan worden bereikt. Op een dergelijke hoogte kunnen we slechts een zeer kleine kromming waarnemen, en alleen in ideale condities.

Het basisprincipe van de Platte Aarde-theorie is dat de horizon plat lijkt. Ze zeggen dat als we de kromming niet kunnen zien, er geen kromming is, en dus dat de aarde plat is. Hiervoor gebruiken ze graag een regel uit de logica om slim over te komen. Deze modus tollens gaat dan als volgt: een bolle aarde heeft een kromming – zien we geen kromming, dan is de aarde geen bol. Ze hebben het mis. De meesten van ons kunnen niet hoog genoeg reizen om de kromming in haar ware glorie te aanschouwen. Het beste wat we tegenwoordig kunnen doen is meevliegen in een passagiersvliegtuig, dat een kruishoogte bereikt van amper 11 à 15 km, slechts een fractie van de straal van de aarde.

Onze ogen hebben een gezichtsveld van elk ongeveer 55°. Met die informatie kunnen we simuleren hoe de kromming van de aarde er voor een menselijk oog uitziet (zie afbeelding).

Camera’s kunnen een ander gezichtsveld hebben en dus kan de kromming van de aarde er anders uitzien dan hoe onze ogen het waarnemen. Een breder gezichtsveld (komt overeen met een brandpuntsafstand van minder dan 43 mm) resulteert in meer kromming. Omgekeerd resulteert een smaller gezichtsveld (met een brandpuntsafstand van meer dan 43 mm) in minder kromming. Houd hier rekening mee bij het beoordelen van foto’s van de horizon van de aarde.

Zonsondergang in de Burj Khalifa

Met een totale hoogte van ongeveer 830 m is de Burj Khalifa het hoogste gebouw ter wereld. Het is zo hoog dat we de zonsondergang aan de voet van het gebouw kunnen observeren, daarna naar de bovenste verdiepingen kunnen rennen en dezelfde zonsondergang voor een tweede keer kunnen aanschouwen. Je moet wel snel kunnen rennen.
Of de lift nemen.

Dit fenomeen kan alleen optreden als de aarde een bol is. Op een hogere positie zullen we de zonsondergang later observeren dan wanneer we dichter bij de grond staan. De horizon bevindt zich immers op een verdere afstand bij een hoger observatiepunt en de dag duurt er langer.

Er is een verschil van ongeveer drie minuten tussen de eerste zonsondergang en de laatste zonsondergang. Voor islamitische rituele doeleinden is het gebouw verdeeld in drie zones. Tijdens de Ramadan mogen moslims op de hoogste verdiepingen ongeveer 2 minuten later hun vasten starten dan mensen op de lagere niveaus.